अनुवाद

रात्रभर खिडकीबाहेर दिसणारा 

चंद्राचा चतकोर चघळीत

 तो सुन्न बसून होता 

त्या सैरभैर मन:स्थितीत 

त्याने आठवणींचा  

आसवांत केलेला अनुवाद

 कागदभर विखुरला होता...

जो पहाट किरणानी स्वाहा केला.

एक काव्य जगाला अज्ञातच राहून गेलं.
                   गुरु ठाकूर

अगतिक

दाटल्या आभाळाची अगतिकता
डोळ्यात थोपवून धरत
भेगाळलेल्या भुईच्या कुशीत
आशा पेरणारा तो
लेकरांच्या तोंडात घास पडावा
म्हणून आभाळाची करुणा भाकणारा तो
भाबडा निरागस पिचून गेलेला
तरीही आशावादी
मग अाम्ही म्हनायचो
नको भिऊ भावा हौत आमी तुझ्या पाठीशी
तू तिथं खचलेला आमी हितं पिचलेले
आमचं बी काय फार जोमात
नाही चाल्लंय पन
तुझे हाल पाहून काळीज हाल्लंय
नाहि पहावत तुझा त्रास
देऊ आमच्यातला अर्धा घास
पन काल अचानक पाहिला
त्यालाच टिव्हीवर
शेकडो लिटर दुधाची नासाडी
करताना हजारो टन भाजीपाला
पायदळी तुडवताना
अरवाच्च ऊद्दाम भाषेत बोलताना
मिळेल त्याची वाहनं पेटवून देताना
तेवा विश्वास बसेना डोळ्यावर
हा तोच आहे
वाटलं हा आता झाला की
समर्थ याला नाही आमची गरज
आमीच राहिलो पिचल्या कण्याने
जागोजाग ट़याक्स हाप्ते नी टोल भरत
मन मुकाट पहात राहिलं
आतल्या आत खात राहिलं
मग अचानक ध्यानात आलं
ह्ये तर हितलंच वारं तिथं गेलंय
कळपात शिरलेल्या लांडग्यानी
कोकरांच्या नावानं राजकारन क्येलंय !

आस

आभाळावर 

चंद्र टांगूनी

फरार होतो

 दिवस बेरका

रात्र आंधळी 

हसते गाली

टाकुनिया 

निश्वास पोरका

नैराश्याची 

निघते खपली 

आठवणींना 

उकळी फुटते

निर्वासित 

स्वप्नांची वस्ती

आस ऊद्याची 

लावून निजते

- गुरु ठाकुर

पाणीपुरी

पाणीपुरी सारखी वागतात
स्वप्नं देखील कधीकधी
काही ढासळतात
ओठांशी नेता नेता
अनपेक्षित पणे हातातच
अन मग सलत रहातात
परीटघडीच्या शर्टावरल्या
डागांसारखी आयुष्यभर
तर काही
झणझणीत ठसका देतात
प्राण कंठाशी येऊन
डोळे डबडबून येईस्तो
ब्रह्मांड दाखवतात
त्या तेवढ्या एका
क्षणातच
- गुरु ठाकूर 

घुमट

कधी रखरखत्या ऊन्हात 

तर कधी मुसळधार पावसात

आपापल्या कारणांसाठी

त्याच्या वळचणीला 

रेंगाळलेली पाखरं

दिवस मावळताच 

परत जातात आपापल्या

ऊबदार घरट्यांत तेव्हा 

त्या रिकाम्या वळचणींतला

एकांत अंगभर माखून

एखाद्या योग्यासम बसलेल्या 

त्या मंदिराच्या घुमटातून

मालकंस पाझरल्याचा भास 

होत रहातो अनेकदा 

माझ्या जडावणा-या पापण्यांना

आमच्यात काहितरी विलक्षण 

सख्य असावं नक्की….
- गुरु ठाकूर

काटा

या देहाचा कोष भेदूनी

वाटे डोही चिरंतनाच्या 

झोकून द्यावे..

पण आत्म्याच्या खोल मुळाशी

रुतल्या पारंब्या मोहाच्या

काय करावे ? 

गूढ कोठली काजळमाया

सांगे आता  उचला गाशा

शिणल्या थकल्या गात्रांमधूनी

वैराग्याचा वाजे ताशा

छिन्न पाउली परि ठुसठुसतो

 स्वार्थाचा हा छचोर काटा

कसे निघावे?

 - गुरु 

निवांत

पडून रहावं एखाद्या 

निर्मनुष्य किना-यावर

चांदण्या गोंदलेलं 

आभाळ पांघरुन 

सागराची गाज रिचवत

नाळ जोडावी अथांगाशी

वाळूशी सलगी करताकरता 

भिनू द्यावा तिच्यातला 

निस्वार्थ अलिप्तपणा 

आपल्याही वृत्तीत

बांधून टाकावं मनाचं टोक 

भणाणत्या वा-याच्या

पदराला अन....

पडून रहावं एखाद्या 

निर्मनुष्य किना-यावर

चांदण्या गोंदलेलं 

आभाळ पांघरुन

• गुरु ठाकूर

गारुड

संन्यस्त विरागी होतो

रिचवून रिपूंचे रंग

जरी वसंत भवताली मी

शिशिरात आपुल्या दंग

मग कळले नाही कुठुनी

हे सूर वेणुचे आले

निजलेल्या गात्रांमधुनी

जणु गोकुळ जागे झाले

ओंजळीत अर्ध्याच्याही

मज दिसते यमुना आणि

स्पंदनात गोपगड्यांच्या

रासाचा ताल निनादे

हे तुझेच गारुड राधे

हे तुझेच गारुड राधे....

                 - गुरु ठाकूर

वाचन..

गंभीर,विनोदी,रंगीबेरंगी 

फसव्या आकर्षक  मुखपृष्ठांची 

गुंतागुंतीचं कथानक असलेली

अगणित माणसं

वाचता येतात भोवतालच्या गर्दीत

काही डोक्यावरुन जातात

तर काही डोक्यात

पण म्हणून

वाचन वाचन थांबवू नये…

                -     गुरु ठाकूर

ती…

खोचते वीज पंखात तरी पदरात

तिच्या सांडून  चालली  माया 

ओठात हसू गोंदून  उभी निक्षून 

जणू आभाळ उभं पेलाया 

ती अनुरागाची अोल हरवुनी तोल

स्वये शृंगार जिथे मोहरतो

ती समर्पणाची शर्थ प्रीतीचा अर्थ

तीच्या त्या गात्रांतून पाझरतो

ती सती रती रेवती कि तारामती  

तिचा गं  रोज निराळा गंध 

ती नदी मत्त मोकळी जी आतुर जळी 

तोडण्या सज्ज रुढींचे बांध 

 -गुरु ठाकुर

फुंकर

सुर्यास्तानंतर

 युद्ध छावणीत अंग टेकताच

विझू घातलेल्या आकाशात

दिसतात अपार मायेने

अोथंबलेले तुझे डोळे

तुझ्या पापण काठी 

रेंगाळलेला भाबडा मेघ 

सांडण्या आधीच 

भिजवून जातो मला

अन मग त्यात वाहुन जाते 

मी अंगभर फासलेली

तत्ववेत्त्याची राख,

हटनिग्रहाचा वज्रलेप.

तुझ्या अथांग डोळ्यात 

दाटलेल्या समर्पणात सापडते

मला माझीच हरवलेली

नितळ निळाई अन 

विरत जातो  कुरुक्षेत्रावरील 

शंखनादातून उफाळलेला

असह्य दाह

खड्गांचा खणखणाट

विजयी चित्कार

अन घायाळंचं रुदन ही

मला इतकंच सांग राधे

हे दिव्य सूर ज्या वेणूतून

पाझरतायत 

तिच्यावर फुंकर

घालणारे ते अोठ 

नेमके तुझे आहेत

की माझे????

• गुरु ठाकूर

कवडसा !

कवडश्यांसारखी शिरतात 

काही माणसं 

मनाच्या गवाक्षांतून

अचानक थेट काळजात

अन मग अचानकच 

निघूनही जातात

कवडश्यांसारखीच

कसलाही मागमूस न ठेवता

आपण ऊन्हाचा कल 

 अोळखून असावं ..

- गुरु ठाकूर